*** www.AzadiZan.com *** Women's Liberation / آزادی زن ***

در تاجیکستان فقر، بیچارگی و اطاعت کامل از مرد دلیل خود سوزی صدها زن در سال است. برای تحقیق در مورد شرایط زندگی زنان و خود سوزی آنها با چندین نفر از جمله روانپزشکان، پزشکان بیمارستان سوانح و سوختگی، سازمان‌های غیر دولتی (ONG) که در این زمینه فعالیت می‌کنند و چند زن جوان ملاقات کردیم.

یکی از روانپزشکان که بیشتر در این زمینه تجربه دارد، در مورد گذشته و زندگی کنونی زنان چنین اظهار داشت: زندگی زنان تاجیک واقعا یک فاجعه است. در گذشته، حزب کمونیست اتحاد شوروی، برابری ظاهری بین زن و مرد را به این منطقه تحمیل کرد، یک نوع قانون برابری بدون درک درست و واقعی از مفهوم این برابری. در حال حاضر، سنت‌های قدیمی، چند همسری و اطاعت مطلق زن از مرد دو باره رایج شده است.

به نظر من، فقر، بدبختی، شرایط بد اقتصادی، مرد سالاری و چند همسری دلایل اصلی خود سوزی صدها زن در سال است. در حقیقت، خود سوزی زنان از نظر روانپزشکی بیانگر بن بست و ناامیدی کامل آنها است. آمار دولتی و سازمان بهداشت جهانی (OMS) در مورد خودکشی زنان در این کشور کاملا غیر واقعی است (از هر 100.000 نفر 2,3 نفر خود کشی می‌کنند). اگر چه بیشتر خانواده‌ها خود سوزی زنان را پنهان میکنند و آنرا تصادفات خانگی جلوه میدهند ولی باید به روشنی و بدون تردید در مورد اپیدمی خود سوزی زنان در تاجیکستان صحبت کرد.

اکثر این خود سوزی‌ها ناشی از درگیری‌های خانوادگی و شرایط زنان در خانواده است، چرا که بطور سنتی، زن جوان باید با خانواده همسر زندگی کند و باز بطور سنتی باید از همسر و مادر همسر خود اطاعت کند. در چنین شرایطی، با زنان جوان مانند خدمتکار خانگی رفتار میشود.

پزشکی که در مرکز سوانح و سوختگی‌های درجه 1 کار میکند اظهار داشت که هر سال بیش از 50 زن خود سوزی کرده را معالجه میکند. این تعداد کسانی است که به بیمارستان پایتخت ( دوشنبه) آورده میشوند. تعداد زیادی از آنها قبل از آنکه به بیمارستان آورده شوند میمیرند. این پزشک هم دلیل اصلی خود سوزی زنان را مشکلات خانوادگی ارزیابی میکند. در تاجیکستان چند همسری و اطاعت از مرد و مادر شوهر دلائل اصلی خود سوزی‌ها است. زمانی که مرد همسر دوم اختیار میکند، به زن اول پول و مخارج کمتری میرسد، وضعیت مالی زنان را زمانی که مرد همسر سوم و چهارم هم داشته باشد در نظر بگیرید. غیر از مسئله مالی و شرایط بد اقتصادی، طبق فرهنگ و سنت، زن اول احساس تحقیر و سرافکندگی را هم باید تحمل کند.

یکی از مسئولین سازمان غیر دولتی بنام مادر در این مورد اینطور اظهار نظر میکند:

به تمام این شرایط یعنی فقر، بدبختی، بیکاری، مردسالاری و کتک خوردن، شبکه‌های معاملات زنان را هم که بسیار فعال هستند باید اضافه کرد. هر سال از طریق این شبکه‌ها هزاران زن جوان به عنوان فاحشه از تاجیکستان به خارج، به ویژه به امارات عربی و ترکیه، ارسال میشوند.

جنگ همه چیز را در این جا ویران کرده است، تعادل روانی و اخلاقی بسیاری از تاجیک‌ها را تغییر داده است. اکثر اوقات، خانواده‌ها دختران خود را تشویق میکنند که به کشورهای عربی و امارات و یا کشورهای دیگر بروند. اکثر آنها در شهر دوشنبه دستگیر میشوند و پس از گذراندن چند ماه در زندان، به اعضاء و یا رئیس شبکه معاملات تبدیل میشوند. متاسفانه ما امکانات لازم برای تغیر شرایط آنها را نداریم. این زنان احتیاج به کار، پول و شرایط بهتر زندگی دارند که ما قادر به ایجاد و فراهم کردن این شرایط برای آنها نیستیم.

گفتگو با دو زن جوان

ساریون، زن جوان 26 ساله‌ای که اقدام به خود سوزی کرده بود بخشی از زندگی فلاکت بار خود را این چنین تعریف کرد.: من نمی خواستم خودسوزی کنم، فقط میخواستم خانواده‌ام، بویژه برادرم را بترسانم. زیرا او همیشه مرا زیر لگد میگیرد. من از سن 12 سالگی در دانشگاه دوشنبه بعنوان نظافتچی کار کردم. با پولی که در آوردم میتوانستم درس بخوانم. دوست داشتم وکیل بشوم. من تنها دختر خانواده هستم و برادرم اصرار دارد که من در خانه بمانم و بعنوان خدمتکار در خانه کار کنم، برای همین اکثر اوقات مرا زیر لگد میگیرد. فکر کردم، خود سوزی تنها راه نجات من از این شرایط است

با نرگس، زن 24 ساله دیگری که در دهکده‌ای در 30کیلومتری دوشنبه زندگی میکند در مورد شرایط زندگی‌‌اش صحبت کردیم.

نرگس میگفت که همسرش مانند بسیاری دیگر از مردهای این دهکده برای کار به روسیه رفته است. اکثر آنها به عنوان باربر آنجا کار پیدا میکنند. در مدت 6 ماهی که رفته، فقط یک بار پول فرستاده است. من نمی دانم چقدر پول برای خانواده‌اش (پدر و مادر خودش) فرستاده است. اینجا، اصلا مرسوم نیست که زن در جریان امور مالی همسرش قرار بگیرد. ولی خانواده او برای درمان بچه کوچکم که اکثر اوقات مریض است به ما کمی پول دادند. نرگس ادامه داد که من شوهرم را قبلا نمیشناختم تنها در روز ازدواج با او آشنا شدم. خانه ما همانطور که میبینید نه آب دارد و نه برق. من فقط یک باغ کوچک دارم که با آن زندگی دو بچه-ام را میگذرانم. برای من کارکردن در باغ، کاشتن، دروکردن و بچه داری مشکل است ولی خوب راه چاره دیگری نیست. من هم در مورد خودسوزی‌ها شنیده‌ام ولی فعلا ناراضی نیستم.