پروین کابلی: شما از یک جنبش جهانی لائیک
و همچنین برگزاری کنفرانسی بین الملی در این رابطه صحبت کردید. لطفا
مقداری بیشتر در این مورد برای خوانندگان ما توضیح دهید و اینکه در
این کنفرانس چه خواهد گذشت؟ این جنبشی که شما از ان تعریف میکنید
چه خصوصیاتی دارد و چه اهدافی را دنبال میکند؟
آذر ماجدی: مذهب به عنوان یک ایدئولوژی و به
عنوان یک سیستم اخلاقی و تنظیم کننده ارزشها و سنن در جامعه نقش
تعیین کننده ای در فرودستی زن در جامعه دارد. کلیه مذاهب به شدت
مردسالار و زن ستیز هستند. اسلام به ویژه از این لحاظ شهره خاص
و عام است. در شرایط حاضر به ویژه جنبش اسلام سیاسی به عنوان
یک جنبش ارتجاعی سیاسی که با توسل به ترور و ارعاب میکوشد در
قدرت سهیم شود و به یک قطب مهم جهانی بدل شود، ستم کشی زن را
به عنوان هویت ایدئولوژیک خود علم کرده است. در دو سه دهه اخیر
که ما شاهد رشد جنبش اسلام سیاسی هستیم، در هر منطقه ای که این
جنبش قدرت گرفته است، زنان به عنوان اولین بخش جامعه شدیدا مورد
حمله قرار گرفته اند. ما شاهد بوده ایم که در اواخر قرن بیست
قصاص و سنگسار در بخشی از جهان متداول شده است. شلاق کوبیدن بر
بدن زنان به خاطر روابط جنسی خارج از ازدواج و عدم رعایت حجاب
یا آپارتاید جنسی به یک واقعیت جهان معاصر بدل شده است. این عقب
گردهای دهشتناک به یمن رشد جنبش اسلام سیاسی بر دنیا و بر زنان
تحمیل شده است.
بعلاوه یک جنبش مسیحی افراطی و قشری نیز در جهان معاصر به تحرک افتاده
است. آمریکا محل تولد و رشد این جنبش است. آتش زدن کلینیکهایی که
در آن سقط جنین انجام میشود، یکی از وقایع دردناک دو سه دهه اخیر
بوده است. بخصوص با شکست بلوک شرق، نهاد مذهب به شکل عنان گسیخته
ای به جلو صحنه رانده شده است. وضعیت زنان در بخش وسیعی از جهان در
چند دهه اخیر به مراتب به عقب رانده شده است. تمام این واقعیات یکبار
دیگر نقش مخرب، ارتجاعی، سرکوبگر و زن ستیزانه مذهب را به ما یادآور
میشود. مذهب یک بار در تاریخ در کشورهای غربی به عقب رانده شد و به
دنبال آن رشد مدرنیسم در بخش دیگر جهان با نوعی تسویه حساب با مذهب
همراه شد. اما این روند به عقب بازگشت. لذا ضروری است که یک جنبش
قوی، قاطع و جهانی در مبارزه با مذهب سازمان داده شود. دنیا بیش از
هر زمان به حاشیه ای کردن نهاد مذهب احتیاج دارد. به خصوص در خاورمیانه
ما این نیاز را مانند نیاز به اکسیژن احساس میکنیم.
تبدیل مذهب به امر خصوصی افراد و جدایی مذهب از دولت، آموزش و پرورش
و هویت شهروندی حداقل موضعی است که باید در جهان تثبیت شود. ما باید
برای این هدف بکوشیم. سازمان آزادی زن به عنوان یکی از گردان های
مهم یک جنبش لائیک بین المللی به رسمیت شناخته شده است. در کلیه میتینگها
و کنفرانسیهایی که ما شرکت میکنیم بر این امر پای میفشاریم. کنفرانس
های بسیاری با این تم سازمان داده ایم. ما را به عنوان یک سازمان
قاطع لائیک می شناسند.
فرانسه تاریخا کشوری لائیک است. لائیسیته در فرانسه بیش از کشورهای
دیگر رشد کرده است. یک جنبش قوی لائیک در فرانسه وجود دارد که اخیرا
فعال شده است. من اکنون سه سال است که با این جنبش از نزدیک در تماس
هستم و به کنفرانسهای بسیاری دعوت شده ام. دو سه ماه پیش یک بیانیه
در فرانسه منتشر شد با هدف سازماندهی یک جنبش بین المللی لائیک. من
یکی از اولین امضا کنندگان آن بودم و برای شرکت در کنفرانس بین المللی
9 و 10 فوریه دعوت شده ام. سازمان آزادی زن از این جنبش حمایت میکند
و در آن فعالانه شرکت میکند. باید کوشید که این جنبش وسیعا در دنیا
رشد کند. خاورمیانه به خصوص به آن شدیدا نیازمند است. خوشبختانه سازمان
های متعددی که با کشورهای سابق مستعمره فرانسه در آفریقای شمالی در
ارتباط نزدیک هستند در این جنبش فعالند. به این طریق میتوان در کشورهای
مراکش، تونس و الجزایر که زیر دست و پای اسلام خورد میشوند، نفوذ
کرد.
در ایران جنبش لائیسته قوی است. مانند بسیاری جنبش های مترقی یا آزادیخواه،
جنبش لائیسته نیز در ایران یک سازمانیابی علنی ندارد. اما وجود این
جنبش را میتوان کاملا مشاهده کرد. نسل جوان بخصوص در این جنبش فعالانه
نقش دارد. ما باید این جنبش را تقویت کنیم. و پیوندی میان این جنبش
بین المللی با جنش لائیک در ایران ایجاد کنیم. ما البته به این اکتفاء
نخواهیم کرد. تثبیت لائیسیته یک موضع حداقل و رسمی است. ما در عین
حال برای مذهب زدایی از جامعه تلاش میکنیم. ما با نهاد مذهبی سر آشتی
نداریم. با آن ستیز میکنیم. هدف ما ساختن دنیایی رها از مذهب است.
پروین کابلی: با تشکر از شما آذر ماجدی
که در این مصاحبه شرکت کردید.
توضیح : با این سوال مصاحبه پروین کابلی با آذر ماجدی پایان میپذیرد.
این مصاحبه بزودی به صورت جزوهای چاپ خواهد شد.